Menu
17 / 11 / 2017 - 07:37 pm
A Site By Your Side
A+ A A-

xirografo 

Ο φανατικός δεν αγαπά το σώμα και δυσπιστεί μπροστά στην ηδονή

Για τον ψυχαναλυτή Ντανιέλ Μπερενιάκ, ο θρησκευτικός ζηλωτισμός φτιάχνει φανατικούς οι οποίοι εκδηλώνουν συμπτώματα ψυχικής ακαμψίας με απωθημένες επιθυμίες. Απαγορεύουν την απόλαυση γιατί δεν ανέχονται την απόλαυση του άλλου.

*Στο βιβλίο σας "Οι ζηλωτισμοί", υπογραμμίζετε τη βαθειά ενόρμηση εκείνων οι οποίοι είναι βυθισμένοι στον θρησκευτικό φανατισμό. Ποιάς τάξης είναι η ενόρμηση αυτή;

-Οι ζηλωτές είναι στερημένοι οι οποίοι πάσχουν από δυσθυμία και από τους οποίους λείπει η αυτοπεποίθηση. Η στέρηση είναι η έλλειψη ισχύος, ακριβέστερα, η έλλειψη ανδρικής ισχύος. Πρόκειται γι' αυτό που ο Βίλχελμ Ράιχ αποκαλούσε "η συγκινησιακή πανούκλα". Συχνότατα όμως συγχέουμε ανδρότητα και αγριότητα. "Είμαι άνδρας, άρα χτυπώ" είναι η φόρμουλα με την οποία οι ζηλωτές αναγνωρίζονται ως οι Εκλεκτοί ενώπιον των καταδικασμένων. Αποδίδουν στους εαυτούς τους έναν αναβαθμισμένο ρόλο στο θέατρο του κόσμου που το φαντάζονται ασπρόμαυρο. Οι στιβαροί αναγνωρίζονται ως η αστυνομία του Κυρίου. Νιώθοντας ηδονή με την κυριαρχία του άλλου αισθάνονται ότι υπάρχουν. Η αυτοεκτίμηση τρέφεται από την περιφρόνηση του Άλλου. Αυτή είναι η απόλαυση του φανατισμού! Όλες οι ιδεολογίες -και αποκαλώ ιδεολογία κάθε γενική αναπαράσταση του κόσμου, θρησκευτική, πολιτική, φιλοσοφική η οποία εμπερικλείει τις απαντήσεις στις ερωτήσεις με τρόπο ώστε σε κάθε ερώτηση να αντιστοιχεί μία και μόνο απάντηση- καλουπώνονται μέσα σε ένα χιλιαστικό σχέδιο: μία αναπαράσταση της ιστορίας ως τρομακτική μάχη η οποία, χάρη σε ένα ελιξήριο, θα καταλήξει στη νίκη των καλών επί των κακών και την έλευση μιας θείας τάξης εγκαθιδρυμένης στην πρωταρχική της καθαρότητα. Στους θρησκευόμενους, το μαγικό ελιξήριο ονομάζεται πίστη. Στους εθνικιστές, είναι ο πατριωτισμός. Στους κομμουνιστές, η ταξική συνείδηση. Τα άκρα συναντώνται και οι θρησκευτικοί ζηλωτισμοί συμμερίζονται τα ίδια φαντάσματα. Όλοι ονειρεύονται να εγκαθιδρύσουν ένα εξιδανικευμένο παρελθόν. Όλοι προσχωρούν σε μία ήδη ειπωμένη, μία για πάντα, αλήθεια, όλοι καταδικάζουν τη νεωτερικότητα και τη δημοκρατία, όλοι βλέπουν μέσα σε μία νέα ομιλία ένα προς καταπολέμηση σφάλμα, όλοι θέλουν μία κοινωνία ακινητοποιημένη μέσα σε ένα αιώνιο παρελθόν. Αν οι μουσουλμανικοί, εβραϊκοί και χριστιανικοί ζηλωτισμοί είχαν τη δυνατότητα να οργανώσουν μαζί ένα ολοκαύτωμα, είναι βέβαιο ότι θα έκαιγαν τα ίδια βιβλία και τα ίδια άτομα.

*Είναι εντυπωσιακό να βλέπει κανείς ότι όλοι οι θρησκευτικοί ζηλωτισμοί καθιστούν τη γυναίκα το πρώτο θύμα της εξουσιαστικής αρχής.

-Ακριβώς, γιατί η γυναίκα αντιπροσωπεύει την απουσία πέους. Είναι αυτή η οποία "δεν έχει". Αυτή η απουσία πέους την αποκλείει από την άσκηση της εξουσίας. Η αδυναμία εξομοιώνεται με τη γυναίκα, και η λέξη "θηλυπρεπής" είναι η χειρότερη ύβρις για έναν άνδρα. Συνεπώς, η δουλειά της περιχαρακώνεται στον ιδιωτικό χώρο του σπιτιού. Στην Ευρώπη, κατά την εποχή του Γουλιέλμου του Β', η Ηθική Τάξη επέβαλε τα "τρία Κ": Kirche. Kuche, Kinder (Εκκλησία, Κουζίνα, Παιδιά). Και από τον αποκλεισμό στη δαιμονοποίηση, το βήμα είναι μόνο ένα. Ακόμα πλανιέται ο μύθος της αμαρτωλής γυναίκας, που δημιουργήθηκε στις απαρχές του χριστιανισμού από τον άγιο Αυγουστίνο. Στον 19ο αιώνα, σε ένα βιβλίο με τίτλο "Τα ελαττώματα των νέων κοριτσιών", ο αβάς Μεσέν γράφει: "Το χειρότερο ελάττωμα είναι η περιέργεια η οποία έχασε τη μητέρα μας Εύα". Η γυναίκα είναι αυτός ο ένοχος περιέργειας Άλλος, μεταδοτική αρρώστια από την οποία πρέπει να προστατευθεί με κάθε αντίτιμο το κοινωνικό σώμα. Επιπλέον, η γυναίκα συμβολίζει τη γοητεία και τον πειρασμό. Είναι εξαιτίας της που ο άνδρας αποπέμφθηκε από τον παράδεισο.

*Οι φονταμενταλιστές είναι όλοι φαλλοκράτες;

-Δεν γνωρίζω κανέναν που να μην είναι. Όλοι τους διαβεβαιώνουν ότι έχουν έναν μεγάλο σεβασμό για τη γυναίκα και όλα όσα κάνουν, έχουν στόχο να την προστατεύσουν και να την τιμήσουν. Είναι όμως προφανέστατο ότι η επιβολή της μαντήλας ή η άρνηση παροχής ιατρικών υπηρεσιών στις γυναίκες δεν είναι πράξεις αγάπης. Στους θρησκευτικούς κύκλους, ίσως δεν αναγκάζεται να κρύβει το πρόσωπό της, ωστόσο, κρίνεται ανάξια εμπιστοσύνης. Στα ζηλωτικά συστήματα αναπαράστασης, οι συμπεριφορές αυτές βρίσκουν, παρ' όλα αυτά, τη νομιμοποίησή τους, τις περισσότερες φορές συνδεόμενες με την έννοια της καθαρότητας και του σεβασμού της παράδοσης. Οι γυναίκες κατέχουν την εξουσία να γεννούν τα παιδιά. Άρα, πρέπει να τις επιτηρούμε για να διασφαλισθεί η καθαρότητα της ομάδας. Παραδόξως όμως, οι γυναίκες γίνονται πάντα αντικείμενο υποψίας ως μιαρές δημιουργίες γιατί αιμορραγούν. Ακόμα και σήμερα, στους θρησκευόμενους Εβραίους, όταν μία γυναίκα έχει περίοδο απαγορεύεται να την αγγίζουν. Το φάντασμα της καθαρότητας είναι ο άξονας όλων των ολοκληρωτικών ιδεολογιών. Η κάθαρση του κόσμου είναι το σύνθημα το οποίο εγκαλεί για σφαγές και βαρβαρότητα.

*Με ποιο τρόπο ένας πιστός που σέβεται τον ηθικό νόμο μπορεί να χρησιμοποιήσει βία ενάντια στον πλησίον του;

-Όταν αυτοεγκαταλείπεται στη σεκταριστική παρέκκλιση και κρίνει τον πλησίον του σύμφωνα με τη θρησκευτική του ένταξη, θεωρούμενα ότι τον χαρακτηρίζει ως ανθρώπινο ον. Οι άνθρωποι οι οποίοι είναι σταθερά αγκυρωμένοι στο βράχο των βεβαιοτήτων περιφρονούν, καταδικάζουν εκείνους οι οποίοι δεν τις συμμερίζονται. Σίγουροι για την αλήθεια τους, υποχωρούν στον πειρασμό να επιβάλλουν την πίστη τους με τη βία. Αν κάποιος αρνείται την προσφορά, τότε η Αγάπη επιβάλλει τον καταναγκασμό της. Αυτό είναι το άλλοθι: τον πολεμώ για το καλό του. Η ψυχή του βρίσκεται σε κίνδυνο, δεν θα έπρεπε να τον υποβάλλουμε σε καταναγκασμό, αν τον αγαπάμε; Η εξορία των Εβραίων από την Ισπανία το 1492, η Ιερά Εξέταση, οι θρησκευτικοί πόλεμοι τον 15ο και 16ο αιώνα ή οι επιθέσεις στο Διεθνές Κέντρο Εμπορίου εικονίζουν τα αποτελέσματα αυτής της θυσιαστικής αγάπης. Η βία είναι νόμιμη, ο πόλεμος είναι ιερός!

*Θυσιαστική αγάπη, στέρηση, αμφιβολία για την ανδρότητα, δαιμονοποίηση της γυναίκας... Γιατί τέτοιος φόβος για τη σεξουαλικότητα;

-Οι θρησκευτικοί ζηλωτές δεν αγαπούν το σώμα και δυσπιστούν μπροστά στην ηδονή. Πάντα υπάρχει αμφιβολία για την ανδρότητα. Είναι ψυχικά απροσάρμοστοι με απωθημένες επιθυμίες. Είναι λογικό. Ο Άγιος Αυγουστίνος διατάσσει: "Δαμάστε τη σάρκα σας. Παθιαστείτε εναντίον της με όλη την αυστηρή φαντασία που μπορείτε να επιστρατεύσετε". Το πρόγραμμα είναι σαφές: η ωμή και μισερή καταστολή της επιθυμίας. Από αυτό τι προκύπτει; Άνθρωποι υποταγμένοι, καθότι ενοχοποιημένοι, αλλά και σαδικοί και φονικοί τρελοί (...).

*Από όλα αυτά μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι θρησκείες είναι επικίνδυνες;

-Ας αρνηθούμε τη δαιμονοποίηση της θρησκείας. Αν θεωρήσουμε τη θρησκεία ως επικίνδυνη, θα οδηγηθούμε να καταδικάζουμε κάθε θρησκευτική στάση και, εδώ, θα πέσουμε στον άθεο ζηλωτισμό. Ας δούμε περισσότερο σε ποια επιθυμία ανταποκρίνεται ο Θεός. Και αν παρέχει μία νομιμοποίηση σε ψυχικά απροσάρμοστους θρονιασμένους στο βράχο των βεβαιοτήτων τους, δαιμονοποιώντας και ηδονιζόμενοι να καταδικάζουν και να σκοτώνουν, τότε, ναι, τον Θεό αυτό πρέπει να τον πολεμούμε. Ωστόσο, ο πραγματικός κίνδυνος δεν προέρχεται από τη θρησκεία, συνίσταται κυρίως στην ανθρώπινη δειλία. Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από αυτό που ο Πρίμο Λέβι αποκαλούσε "οι ανδρείοι"...

* Δημοσιεύθηκε στον «Nouvel Observateur», 20/12/2001

Επιμέλεια για την Αυγή: Ανδρέας ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

Δημοσιεύθηκε: 25/12/2001 στην εφημερίδα Η Αυγή

Πηγή: http://www.genderpanteion.gr/

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΛΟΓΟΣ

ΥΓΕΙΑ

ΑΓΓΕΛΙΕΣ